Femicide is een woord dat schuurt. En dat mag. Sterker nog: dat moet, vind ik!
Femicide gaat over vrouwen die gedood worden door (ex-)partners, vaak na een lang proces van controle, escalatie en angst voor verlies. Dit artikel gaat niet over BDSM als oorzaak van femicide. En het gaat ook niet over het ‘wegzetten’ van dominantie als iets gevaarlijks. Het gaat niet eens over schuldtoewijzing.
Dit artikel gaat wél over verantwoordelijkheid. Dit artikel gaat over het stellen van vragen en het vormen van jouw eigen mening. En specifiek gaat het over: de verantwoordelijkheid van mannen die bewust met macht, intimiteit en overgave willen spelen.
Een drieluik: Vragen en discussie (01), Vragen voor Dominanten (02), Vragen voor Submissives en Switches (03)
De 8 fases van femicide: geen beschuldiging, wel een lens
“Dit artikel gaat niet over wat BDSM fout doet, maar over wat (mannelijke) dominanten m.i. extra goed moeten doen – juist omdat wij geil worden van macht.”
Macht-uitoefening vraagt om méér dan goede intenties
Waarom ik denk dat dit onderwerp ons aangaat
Binnen BDSM werken we met elementen die in de buitenwereld vaak misbruikt worden: macht, overgave, intimiteit, hechtingstijlen, en (tijdelijke, afgesproken) afhankelijkheid.
In gezonde BDSM zijn deze elementen bewust, consensueel en actief begrensd… In femicide-processen zie je gedeeltelijk precies dezelfde aspecten… maar dan zonder ethisch kader:
- Macht wordt ongezonde controle
- Onveilige hechtingstijl wordt bezitterigheid
- Intimiteit wordt gijzeling
- Angst voor verlies wordt een rechtvaardiging voor geweld
De aspecten overlappen. Het morele kompas niet.
En precies daar ligt mijns inziens een extra plicht om niet te zwijgen. Want wie bewust met macht speelt, die mag ook extra scherp zijn op zichzelf.
De 8 fases van femicide: geen beschuldiging, wel een lens
De Britse criminologe dr. Jane Monckton-Smith analyseerde honderden zaken van dodelijk partnergeweld. Zij ontdekte dat femicide eigenlijk maar zelden ‘plotseling’ gebeurt, maar vrijwel altijd een herkenbaar patroon volgt in de aanloop naar het geweld.
En het is belangrijk om te onthouden: deze fases beschrijven géén ‘monsters’. Ze beschrijven menselijke patronen van een uit de hand gelopen behoefte aan controle, angst en escalatie.
En dat maakt ze relevant volgens mij. Ook voor ons!
De 8 fases van Jane Monckton-Smith, héél kort samengevat
- Een geschiedenis van controle: Er waren eerdere relaties met obsessief of stalkend gedrag die -achteraf- toch telkens weer voorspellend bleken voor volgende relaties.
- De (toch wel erg) snelle romantiek: Er is vaak een extreem snelle verdieping van (schijnbare) intensiteit, er is sprake van love bombing, van verbazend snel commitment.
- Dwingende controle: Er is al relatief snel een beperking van de autonomie: sociaal, emotioneel, financieel. Vaak verkocht als ‘liefde’ of ‘intensiteit’.
- De trigger: Vaak door een tegenvaller ontstaat bij de dader het gevoel van verlies van controle. (er dreigt een breuk, er is toenemende autonomie bij de vrouwelijke partner, er is een tegenslag in het leven van de man).
- Escalatie: In reactie daarop slaat de controle om in dreiging, stalking, woede-uitbarstingen, en emotionele chantage.
- Verandering in denken: Daardoor slaan op enig moment de gedachten om bij de aankomende dader. Van “ik wil haar terug” naar “ik moet haar straffen”.
- Planning: Vervolgens ontstaan er gedachten en over concrete voorbereidingen, fantasieën worden plannen die leiden tot de laatste fatale stap.
- Geweld of moord… En die dan best vaak gevolgd door zelfdoding of zelfaangifte.
In het algemeen geldt: het (h)erkennen van deze fasen bij jezelf of bij één van je vrienden kan levens redden. Als we snappen dat dodelijk geweld bijna nooit een onverwachte impuls is, maar dat het eigenlijk bijna altijd een proces met herkenbare stappen.
Waar ik denk dat BDSM-mannen extra scherp mogen zijn
Niet omdat BDSM dit veroorzaakt ofzo. Maar ik denk wel dat sommige dynamieken kunnen overlappen als we niet opletten.
1. Snelle intensiteit
De snelle emotionele nabijheid komt in BDSM vaker voor. Zeker als onderdanige mensen in de BDSM-scene worden ‘binnen gehaald’ door een dominant met ervaring. Natuurlijk hoeft dat geen probleem te zijn. Maar de vraag is wel:
Is deze intensiteit gekozen -of noodzakelijk… voor een doel-?
Onthoud dat onverwerkte hechtingsangst zich kan vermommen als “diepe connectie” (zonder dat je eigenlijk echt de tijd hebt genomen om te onderzoeken of jouw partner wel degene is die jij fantaseert -de pink psychosis van de verliefdheid-).
Intensiteit op zich is geen enkel probleem. Onbesproken noodzaaktot intensiteit is dat wel.
2. Dwingende controle ≠ dominantie
Dominantie stopt op of buiten de afgesproken kaders. Altijd! Want dominantie in BDSM is een spel in de buurt van de grenzen van de submissieve partner, maar niet daaroverheen.
Alarmbellen voor jezelf kunnen zijn:
- Regels die onderweg verschuiven zonder hernieuwde toestemming
- “Zorg” die de autonomie van de submissive partner steeds meer begint te beperken
- “Structuur” die geen onderhandeling meer verdraagt maar steeds meer wordt afgedwongen.
Dus doe ‘zelfchecks’ als dominant (later volgen er meer):
- Wordt mijn leiding een rechtvaardiging of zijn er genoeg momenten van overleg samen?
- Wordt haar kwetsbaarheid steeds meer een argument tegen haar autonomie?
3. Trigger en escalatie (hier ligt de kern)
Dit is het lastigste punt. En het meest confronterende om bij jezelf naar te kijken.
Waarschuwingssignalen bij jezelf:
- Voel ik paniek wanneer de ander meer autonomie begint te nemen
- Voel ik woede bij heronderhandelingen van onze dynamiek omdat ze iets afpakt? Of kan ik blij zijn met wat ik heb gekregen (en nog krijg)?
- Krijg ik fantasieën van “corrigeren” buiten spel-context die ik ook uit wil voeren (fantaseren staat vrij)
- Krijg ik gedachten als: “Zij snapt niet wat goed voor haar is”
“Iedere leider die merkt dat verlies van controle voelt als existentiële dreiging, moet minstens even stoppen met leiden.”
Dat is geen falen. Dat is verantwoordelijkheid nemen voor de grenzen van jouw macht.
‘Collegiale’ verantwoordelijkheid: elkaar aanspreken
Dit stukje gaat niet alleen maar over individuele ethiek. Dit gaat juist ook over onze gezamenlijke verantwoordelijkheid als mannen en dominanten, zeker in de BDSM-community (maar ook daarbuiten).
Dominantie is lekker en geil en mooi…. Maar we hebben volgens mij wel een rol in het aanspreken van elkaar.
Bijvoorbeeld bij:
- Escalerend taalgebruik over (ex-)partners
- Minachting of ontmenselijking van de mens onder de submissieve rol
- Dreigen met escalatie of bestraffing die zich niet richtern op de sessies of het ‘spel’ maar op het algemeen dagelijks leven
- Rationalisaties van controle (“Zij kan dit niet zelf”, “Ik weet wat beter is voor haar”, of mijn favoriete pet peeve: “ik breek haar af om haar op te kunnen bouwen”)
Ik vind het belangrijk om hierbij te zeggen:
Maak hier géén publieke ‘shaming’ van. Aanvallen geeft vaak vooral verdediging. Stel vragen over de dingen die je ‘too much’ vindt. Dat kan online, dat kan als je dingen voor je neus ziet gebeuren.
En geef vooral je eerlijke persoonlijke mening over menselijkheid en wenselijkheid. Liefst in een gesprek, misschien in een privé-bericht. We zijn soms zó geneigd om maar mee te lullen in de scene.
Als mensen hun nieuwe seksualiteit aan het ontdekken zijn kunnen ze soms heel ‘stellig’ zijn over dingen waar ze eigenlijk nog niet echt over hebben nagedacht. En mensen kunnen -voor ze in een volgende Monckton-Smith-fase terecht komen- vaak redelijk makkelijk worden bijgestuurd. Maar hoe vaker ze hun eigen gedachten hebben herhaald in hun hoofd, hoe vaster zij zich vast schroeven in hun keuze en vergeten dat het een keuze was.
Lastige vragen kunnen levens redden! (en jouw zwijgen is ook een keuze).
Liefde, hechting en onhandigheid
Als je wat beter kijkt, dan zie je vaak dat veel destructief gedrag helemaal niet voort komt uit ‘kwaadaardigheid’, maar meer uit:
- Hechtingsangst vanuit de jeugd
- Emotionele onhandigheid
- Suf gebrek aan BDSM-kennis, en
- Niet de tijd nemen om je in te lezen of bij te laten praten over jouw meningen – pannekoek –
- Uit niet-erkende emotionele onderlinge afhankelijkheid van zowel de dom als de sub
BDSM vraagt om méér emotionele vaardigheid dan vanilla relaties, niet minder.
Dus het ‘shamen’ van mensen is lang niet altijd terecht. Er lopen niet half zo veel eikels ( of ‘narcisten’) rond in de scene als je soms zou denken. De bedoeling hoefde ook lang niet per se ‘slecht’ te zijn. Maar als je met jouw fantasieën of jouw schadelijke relatievormen uiteindelijk toch wel je partner beschadigt of ondermijnt, waar ben je dan mee bezig?
Liefdesrelaties zijn toch niet bedoeld om elkaar te beschadigen? (al zullen ze eigenlijk altijd wel ergens pijnlijk zijn op sommige momenten). Maar als het dan zo groeit in je hoofd dat je wilt gaan ‘straffen’: waarom zou je die partner waar je zo veel gedachten aan besteed dan niet gewoon lekker laten gaan?
Als jij je partner niet kan overtuigen om voor jou te doen waar jij gelukkig van wordt, dan ga je toch nooit gelukkig worden met die partner! En het wordt nooit meer zoals het was in het leven. Waarom zou je jezelf vastbijten in iets dat zich niet uitbetaalt? Uit een vorm van mannelijkheid???
Want natuurlijk gaat een stukje over femicide niet alleen over dominantie in relaties, maar het gaat ook over ‘mannelijk’ gedrag. Véél meer mannen vermoorden hun vrouw dan dat er vrouwen zijn die hun man vermoorden. En de dader bij femicide is vrijwel altijd een man. Dus laten we nou ook vanuit mannelijkheid kijken naar dit soort patronen. Juist ook als ze niet helemaal zullen eindigen in verschrikkelijke situaties, maar wel schadelijk zijn onderweg.
Want ik geloof dus dat je -juist als mannelijke provider- soms de rust en het overzicht moet bewaren om even niet in de aanval te gaan, zelfs als zij jou pijn doet -zoals mensen elkaar nou eenmaal pijn doen in relaties-.
En juist wie speelt met macht, die moet ook dingen uit kunnen houden, en met dingen om kunnen gaan. Dan is het handig om je voor te bereiden op standaard relatie-issues als:
- Afwijzing
- Verandering
- Autonomie van de ander
Die hoef je namelijk helemaal niet als persoonlijke aanval te ervaren… En zelfs als je ze wel zo ziet? Ik zeg niet dat je alles maar ‘goed moet vinden’, en soms is zelfbescherming echt nodig in een relatie. Maar elkaar gaan aanvallen is misschien eerder kinderlijk in plaats van mannelijk?
Tijdig, in trots weglopen met je zelwaarde nog intact, dat lijkt mij uiteindelijk mannelijk liefdevoller dan een gevecht met een slachtoffer.
De ethiek van emoties onder macht
Dominantie in BDSM is een spel met machtsuitoefening, en daar onder liggen hopelijk emoties als liefde, geilheid, en nieuwsgierigheid. Want als je gaat ‘spelen’ vanuit boosheid, wraak of hebberigheid, dan ga je domme dingen doen in relaties. En BDSM is ook geen vrijbrief voor blinde controle op de lange termijn. Begrijp me goed, dat kan op de korte termijn rete-spannend zijn. Maar op de lange termijn gaat dat eigenlijk altijd mis! En als je dan die macht steeds harder vast wilt gaan houden, dan gaat het alleen maar harder mis. BDSM kan je eigenlijk zien als een voortdurende oefening in (zelf)begrenzing zodat je kunt spelen met grenzen.
“Wie zichzelf niet kan stoppen, is geen dominant maar een risico!”
En dit bedoel ik niet als veroordeling. Dit bedoel ik als een uitnodiging tot volwassenheid voor wie macht wil dragen, en niet misbruiken. Een uitnodiging voor wie wil ‘misbruiken’ op zo’n manier dat beide partijen in de BDSM-relatie er achteraf samen tevreden om kunnen glimlachen! Omdat ze elkaar dingen gunnen in hun spel.
Of je wil praten over je gevoel of niet, dat is helemaal aan jou. Het kan je wel helpen om de baas te blijven over je eigen gevoel!
Vervolg
Om daarbij te helpen vind je hierna in twee volgende stukjes een aantal interessante ‘self-checks’ en reflectievragen per fase van Monckton-Smith. De eerste groep is expliciet geschreven voor (mannelijke) dominanten. Daarna een rij vragen/ self-checks over dezelfde fases voor de submissive/switch. Want relaties doe je altijd samen…
Vragen om eens samen bij stil te staan in de relatie, of in vriendschappen..
Hans (Kink Aware Coach .com)
Leesvoer: Monckton Smith, Jane, In Control, 2022, 978152661322617, 256 pagina’s
Mijn vraag aan jou:
Sex is not the enemy!
Taboe-onderwerpen zijn soms lastig te vinden op het net omdat we er niet over praten en seks actief wordt weggefilterd door veel social media. Ik probeer om in begrijpelijke taal iets zinnigs te zeggen over dingen die ineens weer ‘taboe’ aan het worden zijn, als het aan politici, het bankwezen en facebook ligt.
Vandaar, als jij iemand weet die iets aan dit stukje zou hebben, als jij vind dat ik iets gezegd heb dat hout snijdt wat jou betreft, stuur zo iemand dan zelf even de URL van dit stukje. Of hieronder staan de social media-knoppen die je daarvoor ook kunt gebruiken. Zodat we zinnig blijven praten over seks.
Wanneer dit artikeltje jou aan het denken zet en je wilt daar eens contact over opnemen: klik hier*
Heb je aanvullingen of opmerkingen: plaats hieronder een reactie…
< contact opnemen >
Quotes:
Neem even contact met me op voor een afspraak door hier te klikken*
West-coaching Privacy statement
Kink in de Relatie: Kink Aware Coaching 
Pingback: De 8 fases van femicide: geen beschuldiging, wel een lens (02) | Kink in de Relatie: Kink Aware Coaching
Pingback: De 8 fases van femicide: geen beschuldiging, wel een lens(03) | Kink in de Relatie: Kink Aware Coaching